افعال انعکاسی در زبان آلمانی

Reflexive Verben

در زبان آلمانی تعدادی مشخصی از افعال، انعکاسی هستند. در این درس به انواع و کاربردهای این افعال خواهیم پرداخت.

افعال انعکاسی (Reflexive Verben) در زبان آلمانی، دسته از افعال هستند که از ترکیب فعل اصلی و یک ضمیر انعکاسی ساخته می‌شوند. این افعال در زبان آلمانی معمولا معنایی تا حدی متفاوت از فعل اصلی دارند. از آنجا که افعال در فارسی معادلی ندارند، ساختار آن‌ها در ابتدا کمی ناآشنا به نظر خواهد رسید. در این درس با ساختار گرامری این افعال بیشتر آشنا خواهیم شد.

ضمایر انعکاسی

در جدول زیر می‌توانید با ضمایر اشاره آکوزاتیو و داتیو آشنا شوید:

ضمایر شخصی ضمایر انعکاسی آکوزاتیو ضمایر انعکاسی داتیو
ich mich mir
du dich dir
er/sie/es sich sich
wir uns uns
ihr euch euch
sie/Sie sich sich

مفهوم فعل انعکاسی

همانطور که گفته شد، افعال انعکاسی از ترکیب یک فعل اصلی به همراه ضمیر انعکاسی ساخته می‌شود. این افعال معمولا بدون ضمیر انعکاسی و در حالت گذرا هم دارای معنا هستند اما در شکل انعکاسی معنی متفاوتی دارند. افعال انعکاسی را می‌توان از نظر ساختار مفهومی به دو دسته تقسیم کرد:
1. افعالی که در آن ضمیر انعکاسی معنای "خود" را می‌دهد. به مثال های زیر توجه کنید:

sich mit Wasser und Seife waschen.

خود را با آب و صابون شستن

Er rasiert sich.

او (صورت) خودش را اصلاح کرد.

از فعل "rasieren" (اصلاح کردن) در حالت صرف‌شده به‌همراه ضمیر انعکاسی استفاده شده‌است.

2. افعالی که در آن‌ها اضافه‌کردن ضمیر انعکاسی باعث می‌شود معنای فعل به طور کامل تغییر کند. در این صورت ضمیر انعکاسی دیگر به معنای "خود" نخواهد بود (به همراه فعل اصلی ترجمه می‌شود). به مثال‌های زیر توجه کنید:

Sie stellt sich das neue Büro vor.

او دفتر جدید را تصور کرد.

"sich vorstellen" (تصور کردن) در این معنای خاص باید به‌همراه ضمیر انعکاسی استفاده بشود.

Sie stellt mir das neue Büro vor.

او دفتر جدید را به من نشان داد.

"vorstellen" (نشان دادن) به‌همراه ضمیر مفعولی غیرمستقیم استفاده شده‌است.

در این مثال فعل vorstellen در حالت انعکاسی (sich vorstellen) به معنای تصور کردن و در حالت گذرا به معنای معرفی کردن یا نشان دادن است. همانطور که گفته شد در این افعال نمی‌توان ضمیر انعکاسی را در جمله با "خود" ترجمه کرد.

نکته

برخی از منابع و کتاب‌های گرامری، افعال دسته اول را به عنوان افعال انعکاسی به شمار نمی‌آورند بلکه آنها را به صورت یک فعل عادی به همراه ضمیر انعکاسی معرفی می‌کنند.

ساختار گرامری افعال انعکاسی

برای استفاده از افعال انعکاسی رعایت سه نکته مهم است:

  1. فعل اصلی و ضمیر انعکاسی هر دو با توجه به فاعل جمله صرف می‌شوند.
  2. برای بیشتر افعال انعکاسی، ضمیر به صورت آکوزاتیو (َAkkusativ) خواهد بود. تنها دسته کوچکی از افعال (معمولا در ارتباط با etwas) از ضمیر داتیو (Dativ) استفاده می‌کنند.
  3. ضمیر انعکاسی در جایگاه مفعول جمله قرار می‌گیرد.

جدول زیر ساختار افعال انعکاسی آکوزاتیو و داتیو را در زمان‌های مختلف در زبان آلمانی نشان می‌دهد:

زمان فعل انعکاسی با ضمیر آکوزاتیو فعل انعکاسی با ضمیر داتیو
حال ساده Ich ärgere mich. Du kaufst dir ein Eis.
حال کامل Ich habe mich geärgert. Du hast dir ein Eis gekauft.
گذشته ساده Ich ärgerte mich. Du kauftest dir ein Eis.
گذشته کامل Ich hatte mich geärgert. Du hattest dir ein Eis gekauft.
آینده Ich werde mich ärgern. Du wirst dir ein Eis kaufen.
آینده کامل Ich werde mich geärgert haben. Du wirst dir ein Eis gekauft haben.